'Little Albert' is gevonden

Een van de mooiste artikelen die ik een tijdje terug tegenkwam staat in het tijdschrift American Psychologist van oktober 2009. Het stuk heet "Finding Little Albert" en gaat over een van de grootste mysteries in de geschiedenis van de psychologie: wat is er van Albert, het jongentje dat centraal staat in John Watson's onderzoek naar aangeleerde angst, terecht gekomen? De auteurs hebben een lange speurtocht ondernomen, wat uiteindelijk tot succes lijkt te leiden. Ik verklap het einde niet, behalve dat de zoektocht naar Albert door de auteurs langer heeft geduurd dan Albert heeft geleefd (download het stuk zelf maar). Het stuk is niet helemaal APA in de zin dat het heel goed geschreven is in een bijna literaire stijl (vooral aan het eind).

Wax on, wax off

...of: waarom het nuttig kan zijn om (hoor)colleges te volgen. Over dat onderwerp heb ik een aantal jaar geleden een korte bijdrage geschreven. Die staat hieronder.

Hoe word je een goede psycholoog? Niemand weet het, veel lezen, oefenen, luisteren en naden- ken natuurlijk, maar hoe? In ‘The Karate Kid’ is het simpel: karate leer je door het eindeloos oefenen van schijnbaar irrelevante taken. “Wax on, wax off,” zegt Mr Miyagi. Psychologie leer je door eindeloos luisteren naar en meedenken over een oneindig aantal onderwerpen. Soms relevante onderwerpen, vaak niet. Een studieboek geeft daarover geen zekerheid, dat informeert slechts. Oefenen doe je pas in een college, door aanwezig te zijn, deel uit te maken van de sfeer en door vol te houden.
In Zen and the Art of Motorcycle Maintenance noemt Robert Pirsig de universiteit een Kerk van de Rede. Een aardige metafoor, zeker als je een college ziet als een moment van samenkomst tussen gelijkgestemden. Kom je bij een kerkdienst te laat binnen? Zit je tijdens een kerkdienst te praten? Nee, niet omdat het niet zou kunnen, maar omdat je het niet wilt. Een hoorcollege is helemaal geen ‘les’, het is als een Avondmaal waar geen brood en wijn, maar kennis wordt gedeeld. In de snelle cultuur van vandaag is het hoorcollege mis- schien een anachronisme, een overblijfsel uit een tijd dat communicatie nog mondeling moest. Maar het is overgebleven omdat het een nuttig, leerzaam, sociaal, en heilig moment is. Wie dat niet begrijpt heeft nog een lange weg te gaan. “Wax on, wax off,” zou ik diegene willen aanraden.

Duiven zijn soms slimmer dan mensen

Of niet? In ieder geval is operant conditioneren een slimme manier om de cognitieve vermogens van dieren te testen.

Stereotype threat -- verontrustend?

In het kader van het vak Onderwijspsychologie is het onderwerp 'stereotype threat' interessant. Het gaat hier om het fenomeen dat als je weet dat je tot een bepaalde 'stereotype' groep behoort (dus bijvoorbeeld 'domme blondjes'), je enige angst voelt als je getest wordt op kennis of vaardigheden waarvan algemeen bekend is dat jouw groep daar slecht in is.

Casper in actie

Van het laatste college dat ik aan de Universiteit Twente heb verzorgd zijn wat videobeelden. Ik heb een stukje geselecteerd en op Youtube gezet. Onderwerp is Ivan Pavlov en klassiek conditioneren, in het kader van de geschiedenis van de psychologie.

Casper in Utrecht

Sinds 1 februari werk ik aan de Universiteit Utrecht als docent Onderwijskunde. Het is net psychologie maar dan met diagrammen als onderstaande.

Leerzaam!

Harry Harlow en 'secure attachment'

Harry Harlow's experimenten bij babyaapjes zijn controversieel maar wel informatief. De boeken besteden meestal net zo veel aandacht aan de resultaten van de experimenten als aan de discussie of het verantwoord is om dit soort dingen met apen uit te halen. Gebruik van onderstaande video in een college levert in ieder geval gegarandeerd flink wat aahs en oohs op.